KARAMÜRSEL OD TAŞI

Ocak Yeri 

Karamürsel Od (ateş) Taşı, Türkiye’de Kocaeli ili Karamürsel ilçesinin güneyindeki Dereköy ve Tepeköy bölgelerinde bulunan taş ocaklarından, Roma döneminin sonlarından itibaren çıkarılmaya başlanmıştır. Taşlar, bu ocaklardan bölgede bulunan Kavak İskelesi’ne taşınarak sevk edilmiştir. 

Tarihsel Önemi ve Kullanım Alanları

Geç Roma ve Erken Bizans dönemlerinde popüler olan bu taş, Osmanlı döneminde de geniş kullanım alanı bulmuştur. Osmanlı belgelerinde bu doğal taş, ateşe dayanıklı özellikleri nedeniyle ‘ateş taşı’ (seng-i ateş) olarak anılmaktadır.

Karamürsel Od Taşı, yapılarda -çoğunlukla temellerde- Bakırköy Küfeki Taşı ve tuğla sıraları arasında hatıl olarak yığma duvar örgülerinde; ayrıca kapı ve pencere eşiklerinde, duvarlarda ve payandalarda kaba yontulmuş taş olarak ve ısıya dayanıklı olması nedeniyle mutfak ocakları ve hamam kazanlarında kullanılmıştır.

Osmanlı dönemi boyunca Karamürsel Od Taşı, imparatorluk yapılarında öne çıkmıştır. 

15. yüzyılda; 

• Fatih Külliyesi’ndeki Akdeniz Medresesi’nin temellerinde Osmanlı İmparatorluk Tophanesi’nde (Tophane-i Amire) büyük topların dökümhanesinde,

• Sergios ve Bakhos Kilisesi’nin Küçük Ayasofya Camisi’ne dönüştürülmesi sırasında da kullanılmıştır. 

   18. yüzyılda;

• Sultan I. Abdülhamid tarafından inşa ettirilen Bahçekapı İmareti’nde 

• Mihrişah Sultan Külliyesi’nin türbe ve imaret temellerinde 

• Topkapı Sarayı ve saray mutfaklarının bakım ve onarımlarında sürekli kullanılmış 

• Ayasofya’nın duvar örgüsünde tuğlalar arasında tek sıra halinde uygulanmıştır.