
Ünlü Antikythera batığında, 23 Mayıs ve 20 Haziran arasında gerçekleşen 2025 yılı kazı seferi, antik Akdeniz denizcilik tarihinin kilit yönleri hakkında yeni ve ilginç keşifler ortaya çıkardı. Bu sezonun en önemli bulgularından biri, MÖ 4. ve 1. yüzyıllar arasında Akdeniz'de karakteristik olan ve gemicilik yapımında dış kabuğun iç yapılardan önce monte edildiği "kabuk-önce" inşaat yönteminin kullanımını doğruluyor. Bu yıl, 2024 yılında keşfedilen iç çerçeveye bağlı üç dış tahta parçası bütün olarak çıkarıldı.
Kazı çalışması, beklenmedik ama kısmi bir sanatsal bulguyu da beraberinde getirdi. Bir kayanın çıkarılması sırasında, karşıt duruşlu çıplak bir erkek heykelinin küçük parçaları ortaya çıktı. Parçalar deniz yüzeyine çıkarılmadan önce yerinde belgelendi. Ancak, heykelin sol bacağının alt kısmını koruyan mermer bir kaide kurtarılabildi, diğer parçalar ise sertleşmiş deniz kabukları içinde sıkışıp kaldığından, bunların çıkarılması gelecekteki müdahalelere ertelenmek zorunda kaldı.
Batığın kargo çeşitliliği, daha önce inanıldığından daha fazla olduğunu düşündürüyor.
3D fotogrametri aracılığıyla yapılan sistematik belgeleme, coğrafi bilgi sistemi (CBS) ile entegre edilerek, önceki seferlerden alınan verileri de içeren gemi enkazının dijital arşivini daha da zenginleştirdi. 2025 seferinin sonuçları, Antikythera gemi enkazının geçmişe açılan mükemmel bir pencere olma niteliğini pekiştiriyor ve deniz mühendisliği, deniz ticareti ve antik dönemde günlük yaşam hakkında yeni sorular ortaya çıkarıyor.
(Kaynak: Swiss School of Archaeology in Greece (ESAG)) .

Antikythera gemi batığı nedir?
Antikythera batığı (Yunanca: ναυάγιο των Αντικυθήρων, romanize: navágio ton Antikythíron), MÖ birinci yüzyılın ikinci çeyreğinden kalma, Roma dönemine ait bir gemi enkazıdır.[1] 1900 yılında, Antikythera Yunan adasındaki Glyphadia Burnu açıklarında sünger dalgıçları tarafından keşfedildi. Enkazdan, MÖ dördüncü yüzyıla ait çok sayıda heykel, madeni para, derinlik ölçen kurşunlar, lir, cam eşyalar ve diğer eserlerin yanı sıra, dünyanın bilinen en eski analog bilgisayarı olarak kabul edilen Antikythera mekanizmasının şiddetli bir şekilde aşınmış kalıntıları çıkarıldı.
1901 yılının ortasına gelindiğinde Yunan Eğitim Bakanlığı ve Kraliyet Yunan Donanması ile birlikte çalışan sünger avcılarının kurtardığı doğal taş heykeller arasında Herkül, Odysseus, Diomedes, Hermes, Apollo dahil otuz altı mermer heykel ile 3 mermer at heykeli (dördüncüsü kurtarma sırasında düşürülüp deniz tabanında kaybolmuştur) bulunuyordu. Gemi enkazına 1953 yılına kadar dokunulmadı, yalnızca Fransız deniz subayı ve kaşif Jacques Cousteau kısa bir ziyaret gerçekleştirerek alanı yeniden konumlandırdı.[6] Cousteau, Yunan hükümetinin daveti üzerine 1976 yaz ve sonbaharında tam bir ekiple geri döndü. Arkeolog Lazaros Kolonas'ın yönettiği ekibin çalışmaları sonucunda enkazın daha verimli tarihlendirilmesine yardımcı olan yaklaşık 300 eser kurtarıldı. Beş yıllık kapsamlı bir araştırma programı 2021 yılında başladı ve 1902 yılında aynı bölgeden kurtarılan bir Herkül heykelinin eksik başı olması muhtemel bir mermer heykel başı da dahil olmak üzere ek eserler buldu. Bu antik eserler, sanat eserleri ve geminin parçaları şu anda Atina Ulusal Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmektedir.
Mermer heykellerin, daha önceki eserlerin Helenistik dönem kopyaları olduğu öne sürülüyor. Bununla birlikte, batık kargo gemisinin, zafer alayını desteklemek için yağmalanmış hazinelerle Roma'ya veya İtalya'nın başka bir yerine gidiyor olması muhtemel. Kargonun zengin bir Romalı hamiden gelen bir sipariş üzerine toplanmış olması da ihtimaller arasında değerlendiriliyor.
Kaynak: https://en.wikipedia.org/wiki/Antikythera_wreck
Antikythera Heraklesi
(Yunanca: Ηρακλής των Αντικυθήρων), Antikythera enkazında bulunan ve diğer birkaç buluntu arasında yer alan büyük bir Antik Yunan mermer heykelidir ve şu anda Atina Ulusal Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmektedir. Yavaş yavaş ortaya çıkarılmıştır; keşfi birkaç aşamada gerçekleşmiştir: vücut, 1901 yılında Antikythera enkazını keşfeden dalgıçlar tarafından ortaya çıkarılmıştır, sol eli 2016 yılında bulunmuş ve (varsayılan) başı 2022 yılında bulunmuştur. Vücut 2,50 m. yüksekliğindedir ve bağımsız başı 65 cm olup, bu da onu devasa bir heykel yapmaktadır.
Kaynak: https://en.wikipedia.org/wiki/Heracles_of_Antikythera
Fotoğraf: Gary Todd from Xinzheng, China - Ancient Greece Marble from the Antikythera Shipwreck
