ŞEHZADE MEHMED TÜRBESİ

Kanuni Sultan Süleyman’ın Hürrem Sultan’dan olan oğlu Şehzade Mehmed’in, Manisa sancağında vali iken 1543 yılında vefat etmesi üzerine yaptırılan türbe ve Külliye Mimar Sinan’ın eseridir. Türbenin Farsça yazılmış inşa kitabesi 1543-1544 tarihlidir.

Dış Mekân Süsleme Elemanları
Türbenin dış cephesi çok renkli taş süslemelere sahiptir. Yapıda mermer, breş ve terrakotta kullanılmıştır. Yeşil ve kırmızı porfir sütunlu üç gözlü bir revaktan girilen türbe, yivli bir kubbe ile örtülmüştür. Yivli kubbe kasnağı da yapının dekoratif bir öğesidir.

Kubbe eteğiyle dış cephe duvarları, çeşitli silmeler, taş bordürler, almaşık kemerler ve nadide renkli mermerlerle süslenmiştir. Cephelerin iki sıralı pencere dizileri arasında uzanan dikdörtgen yazı şeritleri, yeşil ve beyaz kakmalı mermerden ikişer kartuşludur. Türbe kapısının iki yanına, İznik çini ustalarının üstün bir ‘Cuerda seca’ tekniğiyle yaptığı sarısı ve yeşili bol zarif çini panolar yerleştirilmiştir.

İç Mekân Bezeme
Türbe içi kubbe eteğine kadar rozetler, hatayî palmetlerle yapraklar ve Çin bulutlarının olduğu çinilerle kaplıdır. İki pencere dizisi arasında iç duvarları kuşatan çifte kartuşlu yazı kuşağına sahiptir. Malakâri bir sıva üzerinde boyalı bezemesiyle kubbesi de oldukça dikkat çekicidir. Türbenin ahşap aksamı ince bir kakma tekniğiyle yapılmıştır.

Sanduka Üzerinde Taht
Şehzade Mehmed’in sandukası üzerinde yer alan fildişi kakmalarla süslü ahşap taht, Kanuni’nin, oğlu Şehzade Mehmed'i padişah olarak görme arzusunu sembolize eder.

Şehzadebaşı Semti
Beyazıt’tan Edirnekapı’ya giden cadde türbenin inşasından sonra Şehzadebaşı olarak isimlendirilmiştir.

Kaynaklar

Kahraman, Seyid Ali ve Dağlı, Yücel. (2003). Günümüz Türkçesiyle Evliya Çelebi Seyahatnâmesi, C. I, YKY, İstanbul, s. 122-123.

Kuban, Doğan. (1994). ‘Şehzade Külliyesi’, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, Kültür Bakanlığı ve Tarih Vakfı Ortak Yayını, C. 7, İstanbul, s. 152-155.

Necipoğlu, Gülru. (2013). Sinan Çağı Osmanlı İmparatorluğu’nda Mimarî Kültür, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, Çev. Gül Çağalı Güven, İstanbul, s. 268-269.

Orman, İsmail. (2010). ‘Şehzade Külliyesi’, DİA, İstanbul, s. 483-485.