AFYON MERMERİ

Ocak Yeri ve İsimlendirme

Afyon Mermeri, Roma İmparatorluğu döneminden bu yana çıkarılan ve günümüzde Afyonkarahisar ilinin İscehisar ilçesi Boğaz bölgesindeki antik ve modern ocaklardan elde edilen bir mermer türüdür. Bölgedeki en önemli antik ocak, özgün Afyon Menekşe Mermeri’ni üretmesiyle tanınan Bacakale mermer ocağıdır.* Bu mermer, Roma döneminde yoğun olarak kullanılmış olup, esas olarak Frigya’daki antik Docimenium kentine yakın ocaklardan temin edilmiştir. ‘Breşik Mermer’ olarak sınıflandırılan bu taş, ‘Marmor Docimenium/Phrygium’ olarak adlandırılmış ve daha sonra İtalyan taş ustaları tarafından ‘Pavonazzetto’ olarak anılmıştır.

Türleri ve Mimari Uygulama Alanları

Afyon Mermeri, beyaz, gri ve mor/eflatun renklerde çeşitlilik göstermektedir. Antikçağ’da en çok aranan, yoğun olarak kullanılan mor/eflatun renkli olan türüydü. Bölgede bugün üretilen diğer çeşitleri arasında ‘Afyon Beyaz’, ‘Afyon Şeker’, ‘Afyon Bal’, ‘Afyon Gri’ ve ‘Kaplan Postu’ bulunur.

İşlenebilirliği, cilalanabilirliği ve mükemmel blok verimi nedeniyle Afyon Mermeri, antik zamanlardan bu yana iç ve dış mekânlar, hediyelik eşyalar ve heykeller gibi çeşitli uygulamalarda kullanılmıştır. Bu mermer, tarihi yapılarda özellikle kemer ve bordür taşları, döşeme kaplamaları, kitabeler, sütunlarla kapı ve pencere söveleri gibi alanlarda kullanılmıştır.

Kültürel ve Mimari Önemi

Dünya çapında ünlü olan Afyon Mermeri, antik Yunan hamamlarında ve Efes antik kenti gibi önemli mekânlarda da kullanılmıştır. Vatikan’daki Aziz Petrus Bazilikası ve Roma’daki Panteon Tapınağı Afyon Mermeri’nin kullanıldığı önemli yapılar arasındadır. 

Afyon Mermeri, Geç Osmanlı döneminde, Çırağan Sarayı’nda da kullanılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan sonra, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Mustafa Kemal Atatürk’ün anıtmezarı Anıtkabir için de tercih edilmiştir.