MARMARA MERMERİ

Ocak Yeri ve Durumu

Marmara Mermeri, Türkiye’nin günümüzde Balıkesir iline bağlı Marmara Adası’nın Saraylar bölgesinden çıkarılmaktadır. Marmara mermeri Antik Çağ’dan bu yana çıkarılmakta olup özellikle MS 2. ve 6. yüzyıllar arasında yoğun şekilde çıkarılmıştır. Bu taşın popülaritesi Osmanlı İmparatorluğu döneminde de devam etmiş ve modern zamanlara kadar sürmüştür. 

İsimlendirme

Antik Yunanlar Marmara Adası’na Prokonessos adını vermiş ve mermeri ‘marmaros’ yani ‘parlayan taş’ olarak adlandırmışlardır. Romalılar bu ismi Marmor Proconessium olarak uyarlamışlardır. Marmara (marmor) kelimesinin kökeni ise Rumcadan gelir ve anlamı ‘mermer’dir. Marmara mermeri; üretildiği ada, çevresindeki deniz ve bölgenin adına ilham kaynağı olmuştur.

Mimari ve Kültürel Önemi

‘Gerçek Mermer’ olarak sınıflandırılan Marmara Mermeri, beyaz ve gri renkteki belirgin çizgisel desenleri, gri ve siyah tonlarında ‘grafit’ bantlarıyla dikkat çeker. Eşsiz görünümü ve tarihsel önemi, onu hem klasik hem de modern mimaride tercih edilen bir seçenek haline getirmiştir.

Antik zamanlarda Marmara Mermeri’nin kullanıldığı en önemli yapılar arasında Efes’teki ilk Artemis Tapınağı, Halikarnas’taki Mausolos Sarayı ve Pergamon’daki Pergamon Sunağı yer alır.*

Günümüzde ise Marmara Mermeri Türk ve dünya mimarisinde yaygın olarak kullanılmaya devam etmektedir. 

Mimari Kullanım Alanları

Kullanım alanları arasında döşeme kaplamaları, sütunlar, sütun başlıkları ve kaideleri yer alır. Yapısal taş olarak daha az kullanılmakla birlikte, genellikle kemer taşları, kemer alınlıkları, pencere/kapı söveleri, basamaklar, eşikler ve mezar yapılarında kaplama malzemesi olarak tercih edilmektedir.

*Marmora Asiatica, ‘Prokonossos’. 3 Eylül 2024’te http://marmoraasiatica.uw.edu.pl/quarries/prokonnesos/ adresinden erişildi.